Körfeze bakan bankların kısa tarihi

Kordon'da yürüyen herkes bir noktada durur ve oturur. Bu bir kural değil ama neredeyse bir gelenek. Alsancak'tan Konak'a uzanan sahil boyunca banklar, çimenler ve rıhtım kenarları gün boyu dolar, boşalır, yeniden dolar.

Bu notlar, o oturma alışkanlığı üzerine.

Hep aynı yöne

Kordon'daki bankların neredeyse hepsi denize bakar. Bu doğal görünür; manzara oradadır, elbette ona bakılacak. Ama bir an düşün: banklar arkalarını şehre, binalara, trafiğe döner. Oturan kişi, şehrin içindeyken şehirden uzaklaşır.

Belki Kordon'un asıl işlevi budur. Bir şehrin kendinden kısa bir süreliğine kaçabileceği bir kenar.

Kim oturur?

Sabahın erken saatlerinde bankları emekliler doldurur. Ellerinde gazete ya da bir poşet simit, yanlarında bir arkadaş. Konuşmalar genellikle aynıdır: hava, siyaset, eski günler. Bazen hiç konuşulmaz; iki kişi yan yana oturup sadece denize bakar.

Öğleye doğru öğrenciler ve çalışanlar gelir. Öğle arasında bir sandviç, bir kahve, telefona bakılan birkaç dakika. Bu oturuşlar kısadır, acelecidir.

Akşamüstü ise Kordon'un en kalabalık saatidir. Aileler, çiftler, arkadaş grupları. Çimenlere örtüler serilir, çekirdekler çıkar. Güneş körfezin üzerinde batarken herkes aynı yöne bakar.

Gece yarısına doğru banklar yeniden sakinleşir. Geç saatte oturanlar, genellikle yalnız oturanlardır.

Beklemenin yeri

Kordon'da oturmak çoğu zaman bir şey beklemektir. Vapuru, bir arkadaşı, akşamı, imbatı. Ya da hiçbir şeyi.

Şehirlerde bir şey beklemeden oturabileceğin yer giderek azalıyor. Kafeler oturmanın karşılığında bir şey ister; alışveriş merkezleri seni hareket hâlinde tutmak için tasarlanmıştır. Kordon'daki bir bank ise hiçbir şey istemez. Ne kadar oturursan otur, kimse kalkmanı beklemez.

Değişen sahil

Kordon'un yüzü yıllar içinde değişti. Rıhtım düzenlendi, yeşil alanlar genişledi, bisiklet yolları açıldı. Eski fotoğraflarda görülen at arabaları ve tramvaylar çoktan gitti. Ama sahil boyunca oturan insan manzarası, şaşırtıcı biçimde aynı kaldı.

Belki bir şehrin hafızası binalarında değil, alışkanlıklarında saklanır. Binalar yıkılır, yenileri yapılır. Ama insanların akşamüstü denize bakıp oturma isteği, nesilden nesile aktarılır.

Son not

Bir gün Kordon'da bir banka oturduğunda, yanındakine bak. Muhtemelen o da senin gibi denize bakıyor ve muhtemelen o da tam olarak neyi beklediğini bilmiyor. Bu, Kordon'un en eski ve en güzel ortaklığıdır.